على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1034

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

صيغهء تثنيه ) ثعران . مر . ثعران ( so'r ne ) . ثعط ( saat ) م . ع . ثعط اللحم ثعطا ( از باب سمع ) : بوى گرفت گوشت . و كذلك ثعط الماء : بوى گرفت آب . و ثعط الجلد : بوى گرفت پوست و پاره پاره شد . و ثعطت شفته : بر آماسيد لب او و كفته گرديد . ثعط ( saet ) و ( sa't ) ص . ع . گوشت و آب بوى گرفته و پوست بوى گرفتهء پاره شده . ثعطة ( saetat ) ص . ع . بيضهء گنديده . و لب كفتهء بر آماسيده . ثعل ( so'l ) و ( saal ) ا . ع . دندان زائد پس دندانها و يا كج و راست برآمدگى دندانها . ثعل ( so'l ) ا . ع . كرمكى در خيك فاسد شده و بوى ناك گرديده . و مرد لئيم و ناكس . و ا خ . موضعى به نجد . ثعل ( so'l ) ص . ع . ج اثعل و ثعلا . ثعل ( so'l ) و ( sa'l ) و ( saal ) ا . ع . زيادت سر پستان ناقه و گاو و گوسپند و پستان افزونى بز و گوسپند . ج . ثعول . ثعل ( soal ) ا خ . ع . بنو ثعل : قبيله‌اى از تازيان . ثعل ( saal ) م . ع . ثعلت سنه ثعلا ( از باب سمع ) : مختلف شد جاى بر آمدن دندانهاى او و به روى هم در آمدند دندانهاى او . ثعلاء ( sa'l ' ) ص . ع . لثة ثعلاء : آنكه دندانهايش بر يكديگر بر آمده باشد و مؤنث اثعل يعنى زنى كه دندان زائد و يا كج و راست داشته باشد . ثعلب ( sa'lab ) ا . ع . روباه ماده و يا عام است . ج : ثعالب و ثعالى . المثل هو اروغ من ثعلب . و آب‌راهه بسوى حوض و منفذ آب باران از جاى خشك كردن خرما . و سرنيزه كه در كعب سنان باشد . و بيخ نهال خرما . و داء الثعلب : نوعى از بيمارى كه موى ريزاند . و خصية الثعلب : سعلب . و عنب الثعلب : تا جريزى و سك انگور . و حوض الثعلب ا خ . موضعى پس عمان . ثعلبان ( so'lob n ) ا . ع . روباه نر . و ذو ثعلبان الاكبر و ذو ثعلبان الاصغر ا خ : دو پادشاه از ملوك حمير . و نيز ذو ثعلبان : نام بيمارى . ثعلبة ( sa'labat ) ا . ع . روباه ماده و استخوان و مغزه و سرين . و ا خ . نام خلقى و قبائلى چند و نام چند صحابى و چند محدث . و ابو ثعلبة : نام صحابى . ثعلبتان ( sa'labat ne ) ا خ . ع . دو قبيله از تازيان يكى ابن جدعاء و ديگرى ابن رومان . ثعلبية ( sa'labeyyat ) ا . ع . رفتار اسب كه برفتار سگ ماند . و ا خ . موضعى در راه مكه . ثعلة ( sa'lat ) ا . ع . خال روى پستان . ثعلول ( so'lul ) ا . ع . خشمناك . و گوسپندى كه از سه چهار جا شير آن دوشيدن توانند از جهة زيادتى پستان . و دندان زائد پس دندانها و يا كج و راست برآمدگى دندانها . ثعو ( sa'v ) ا . ع . نوعى از خرما و يا خرماى بزرگ و يا غورهء خرما كه نرم شده باشد ( لغتى است در معو ) . ثعوب ( soub ) ا . ع . تلخه و مرهء صفرا . ثعول ( saul ) ص . ع . ناقه و جز آن كه بالاى پستانش پستان زائد كوچك باشد و يا پستانش سر ديگر داشته باشد . و كتيبة ثعول : لشكرى كه داراى خدم و بار بسيار باشد . ثعول ( soul ) ع . ج . ثعل ( so'l ) و ( sa'l ) و ( saal ) . ثعيجر ( soayjer ) ا . ع . تصغير مثعنجر مر . مثعنجر . ثعيط ( sait ) ا . ع . ريگ تنك كه باد از جائى به جائى برد . ثغ ( soq ) ا . ع . بت و صنم . ثغاء ( soq ' ) ا . ع . بانگ گوسپند و بز و گاو و مانند آن وقت آبستنى . و كفتگى در لب گوسپند . ثغاء ( soq ' ) م . ع . ثغت الشاط ثغاء ( از باب نصر ) : بانگ كرد آن گوسپند . ثغاب ( seq b ) ع . ج . ثغب ( saqb ) و ( saqab ) . ثغارير ( saq rir ) ا . ع . نوعى از خربزهء كوچك كه به فارسى دستنبوى و بلغت اهل شام شمام گويند . ثغام ( saq m ) ا . ع . درمنهء سپيد . ج : اثغماء . ثغامة ( saq mat ) ا . ع . واحد ثغام . ثغب ( saqb ) م . ع . ثغبه بالرمح ثغبا ( از باب فتح ) : زد آن را به نيزه . و ثغب الشاة : ذبح كرد گوسپند را . ثغب ( saqab ) م . ع . ثغب الجمد ثغبا ( از باب سمع ) : آب شد يخ . ثغب ( saqab ) ا . ع . حوض در سايهء كوه كه در آن آب خنك باشد . ثغب ( saqb ) و ( saqab ) ا . ع . اكثر آبى كه در ميان وادى باقىمانده باشد . ج . ثغاب و اثغاب و ثغبان و ثغبان . ثغبان ( soqb n ) و ( seqb n ) ع . ج . ثغب و ثغب ( saqab ) .